สอบท้องถิ่นเลือกตำแหน่งไหนดี 2569 ตำแหน่งรับเยอะ แข่งน้อย และวิธีเลือกเขต

หลักคิดเลือกตำแหน่ง 4 ตัวกรอง เรียงตามลำดับที่ต้องเช็ค

ตัวกรองแรกคือวุฒิ และเป็นตัวกรองเดียวที่ต่อรองไม่ได้ ประกาศข้อ 3.2 กำหนดว่าคุณวุฒิต้องตรงตามคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งตามบัญชีแนบท้ายของเขตนั้น และข้อ 5.5 เขียนดักไว้ว่าถ้าตรวจพบภายหลังว่าไม่ตรง ให้ถือว่าขาดคุณสมบัติมาตั้งแต่ต้นและไม่คืนค่าสมัคร การเลือกตำแหน่งจึงไม่ได้เริ่มจากคำถามว่าอยากเป็นอะไร แต่เริ่มจากคำถามว่าชื่อสาขาในใบระเบียนของคุณไปโผล่อยู่ในช่องคุณวุฒิของตำแหน่งไหนบ้าง คนส่วนใหญ่จะพบว่าตัวเองมีสิทธิ์มากกว่าหนึ่งตำแหน่ง และนั่นคือจุดที่ตัวกรองถัดไปเริ่มมีความหมาย

ตัวกรองที่สองคือจำนวนอัตราว่าง ลำดับที่ในบัญชีผู้สอบแข่งขันได้จะถูกเรียกไล่จากบนลงล่างตามอัตราที่มี ตำแหน่งที่เปิดหลักร้อยในเขตเดียวจึงให้ที่ว่างกับคนคะแนนกลาง ๆ มากกว่าตำแหน่งที่เปิดหนึ่งหรือสองอัตรา ตัวกรองที่สามคือจำนวนคนสมัคร ซึ่ง กสถ. ไม่ได้เผยแพร่เป็นรายตำแหน่ง แต่มีตัวเลขรายประเภทที่บอกภาพได้ชัดพอ ดูได้จากตารางด้านล่าง ตัวกรองสุดท้ายคือภาค ข เพราะประกาศข้อ 10 ให้เรียงลำดับที่จากคะแนนภาค ข บวกภาค ค โดยไม่เอาคะแนนภาค ก มารวม ตำแหน่งที่ภาค ข ตรงกับสิ่งที่คุณเรียนหรือทำงานมาจึงได้เปรียบกว่าตำแหน่งที่ต้องอ่านใหม่จากศูนย์

ตัวเลขผู้สมัครรายประเภทของรอบ 2568 คือ ประเภททั่วไป 97,141 คน ประเภทวิชาการ 296,830 คน และครูผู้ช่วย 44,306 คน รวม 438,277 คน เมื่อหารด้วยจำนวนอัตราที่สื่อหลักรายงานไว้ในแต่ละประเภท ประเภททั่วไปตกราว 31 คนต่อ 1 อัตรา ครูผู้ช่วยราว 36 คน ส่วนประเภทวิชาการพุ่งไปราว 128 คน ตัวเลขนี้เป็นค่าเฉลี่ยทั้งประเภท ไม่ได้แปลว่าทุกตำแหน่งในประเภทวิชาการแข่งหนักเท่ากัน แต่บอกว่าคนจบปริญญาตรีจำนวนมากไปกองอยู่ฝั่งเดียวกัน ใครที่ถือวุฒิ ปวช. ปวท. หรือ ปวส. ตรงสาย คือกลุ่มที่สนามท้องถิ่นเปิดประตูกว้างที่สุด

ตำแหน่งไหนรับเยอะ นับจากบัญชีแนบท้ายครบ 10 เขต

เราเปิดไฟล์บัญชีตำแหน่งที่เปิดรับสมัครของทั้ง 10 เขต ประเภททั่วไปและประเภทวิชาการรวม 20 ไฟล์ แล้วบวกคอลัมน์อัตราว่างที่บรรจุของแต่ละตำแหน่งเข้าด้วยกัน ต้องบอกก่อนว่ายอดที่บวกได้จากไฟล์ชุดนี้สูงกว่ายอดสรุป 6,669 อัตราที่ทางการและสื่อหลักใช้ และใกล้กับตัวเลขชุดแรกที่สื่อบางสำนักรายงานตอนเปิดรับสมัคร เราไม่พบคำอธิบายทางการว่าส่วนต่างนี้มาจากอะไร ตัวเลขรายตำแหน่งในหน้านี้จึงควรใช้เทียบว่าตำแหน่งไหนใหญ่กว่าตำแหน่งไหน ไม่ใช่ใช้นับว่ารอบนั้นบรรจุจริงกี่คน

ภาพที่ออกมาชัดมาก ตำแหน่งที่ใหญ่ที่สุดของทั้งสนามคือนายช่างโยธา ซึ่งเปิดทุกเขตรวมกันราว 1,170 อัตรา คิดเป็นเกือบหนึ่งในสามของประเภททั่วไปทั้งหมด เพราะงานถนน ท่อ อาคาร และโครงการก่อสร้างคือเนื้องานหลักของ อบต. และเทศบาลเกือบทุกแห่ง ตามมาด้วยกลุ่มงานการเงินการคลังระดับ ปวช. ถึง ปวส. คือเจ้าพนักงานจัดเก็บรายได้ เจ้าพนักงานการเงินและบัญชี และเจ้าพนักงานพัสดุ ซึ่งแต่ละตำแหน่งเปิดราว 460 ถึง 500 อัตรา ส่วนเจ้าพนักงานสาธารณสุขเปิดราว 270 อัตรา

ฝั่งประเภทวิชาการ ตำแหน่งที่ใหญ่ที่สุดคือนักวิชาการตรวจสอบภายใน ราว 780 อัตรา หรือราวหนึ่งในสี่ของประเภทวิชาการทั้งหมด ตามด้วยวิศวกรโยธาราว 530 อัตรา นักวิชาการสาธารณสุขราว 250 อัตรา นักวิชาการพัสดุราว 220 อัตรา นิติกรราว 200 อัตรา และนักวิชาการเงินและบัญชีราว 200 อัตรา ส่วนตำแหน่งที่คนจบสายสังคมหมายตากันเยอะอย่างนักวิเคราะห์นโยบายและแผนเปิดรวมราว 50 อัตรา นักทรัพยากรบุคคลราว 20 อัตรา และนักจัดการงานทั่วไปซึ่งรับปริญญาตรีทุกสาขาเปิดรวมเพียง 16 อัตรา ใน 4 เขตเท่านั้น

ตัวเลขที่ควรหยุดอ่านสองรอบคือเจ้าพนักงานธุรการ ตำแหน่งที่ถูกถามถึงมากที่สุดเพราะรับ ปวช. ถึง ปวส. ทุกสาขาวิชา รอบ 2568 เปิดรวมทั้ง 10 เขตเพียงราว 107 อัตรา มากที่สุดคือภาคกลาง เขต 1 ที่ 26 อัตรา และน้อยที่สุดคือภาคใต้ เขต 2 ที่มีอัตราเดียว ประตูที่เปิดให้ทุกสาขาเดินเข้าได้จึงเป็นประตูที่แคบที่สุดประตูหนึ่งของสนาม

ตำแหน่งรับทุกสาขา กับตำแหน่งล็อกสาขา ใครมีประตูกว้างกว่าที่คิด

ในบัญชีรอบ 2568 ตำแหน่งที่รับทุกสาขาจริง ๆ มีเพียงสองตำแหน่ง คือเจ้าพนักงานธุรการฝั่ง ปวช. ถึง ปวส. ซึ่งมีเงื่อนไขหน่วยกิตคอมพิวเตอร์ห้อยท้าย และนักจัดการงานทั่วไปฝั่งปริญญาตรี ทั้งสองตำแหน่งรวมกันราว 120 อัตรา จากหลายพันอัตราทั้งสนาม นอกนั้นแทบทุกตำแหน่งเขียนรายชื่อสาขาไว้ชัด คนที่วางแผนว่าจะสมัครตำแหน่งทุกสาขาเพราะคิดว่าเป็นทางที่ปลอดภัย จึงกำลังไปยืนรอหน้าประตูที่แคบที่สุดพร้อมกับคนจำนวนมาก

ข่าวดีคือหลายสาขาที่คนคิดว่าไม่ตรงสายกลับมีประตูมากกว่าที่คิด คนจบบริหารธุรกิจเห็นชื่อสาขาตัวเองอยู่ในช่องคุณวุฒิของนักวิชาการตรวจสอบภายใน นักวิชาการพัสดุ นักวิชาการคลัง นักวิชาการจัดเก็บรายได้ นักทรัพยากรบุคคล และนักจัดการงานทะเบียนและบัตร คนจบเศรษฐศาสตร์เข้าได้ทั้งสายตรวจสอบภายใน การเงินและบัญชี พัสดุ และวิเคราะห์นโยบายและแผน ส่วนคนจบรัฐศาสตร์หรือรัฐประศาสนศาสตร์มีช่องที่นักทรัพยากรบุคคล นักจัดการงานทะเบียนและบัตร และนักวิเคราะห์นโยบายและแผน แต่สามตำแหน่งนี้รวมกันเปิดไม่ถึงร้อยอัตรา จึงควรรู้ตัวว่ากำลังลงสนามที่แน่น

อีกเรื่องที่ต้องอ่านเป็นรายตำแหน่งคือการใช้วุฒิสูงกว่าสมัครตำแหน่งระดับต่ำกว่า หลายบรรทัดในบัญชีเขียนว่าหรือคุณวุฒิอย่างอื่นที่เทียบได้ไม่ต่ำกว่านี้ ซึ่งเปิดช่องให้วุฒิที่สูงกว่าในสาขาเดียวกันใช้สมัครได้ แต่อย่าเหมาว่าปริญญาตรีสาขาอะไรก็ลงตำแหน่ง ปวส. ได้ และต้องรู้ด้วยว่าเงินเดือนตั้งต้นในบัญชีไล่ตามวุฒิที่ตำแหน่งกำหนด คือ 10,340 บาทสำหรับ ปวช. 11,960 บาทสำหรับ ปวท. 12,730 บาทสำหรับ ปวส. และ 16,600 บาทสำหรับปริญญาตรี หรือเป็นไปตามอัตราที่ ก.จ. ก.ท. และ ก.อบต. กำหนด ไม่ได้ไล่ตามวุฒิสูงสุดที่คุณถืออยู่ วิธีเทียบชื่อสาขาแบบละเอียดและกรณีจบไม่ตรงสายอ่านต่อได้ที่หน้าจบไม่ตรงสาย สอบอะไรได้

เลือกเขตไหนดี อ่านกติกาบัญชีก่อน แล้วค่อยดูตัวเลข

กติกาที่ต้องจำขึ้นใจมีสามข้อ ข้อแรก ประกาศข้อ 5.2 ให้เลือกได้เพียง 1 ตำแหน่งกับ 1 กลุ่มภาค/เขต และสมัครแล้วแก้ไม่ได้ ข้อสอง บัญชีผู้สอบแข่งขันได้ขึ้นแยกตามเขตที่สมัคร และใช้บรรจุได้เฉพาะในเขตนั้น จะข้ามไปใช้เขตอื่นได้ก็ต่อเมื่อเขตนั้นไม่มีบัญชีในตำแหน่งดังกล่าวหรือเรียกครบทั้งบัญชีแล้ว โดยไล่ในภาคเดียวกันก่อนแล้วจึงข้ามภาค ข้อสาม ข้อ 11.4 กำหนดว่าเมื่อบรรจุแล้วต้องอยู่ใน อปท. ที่บรรจุอย่างน้อย 2 ปีจึงจะโอนไปที่อื่นได้ และการโอนต้องมีที่รับปลายทาง ไม่ใช่สิทธิที่ใช้ได้ฝ่ายเดียว

สามข้อนี้แปลเป็นกลยุทธ์ได้ตรง ๆ ว่า เขตที่คุณเลือกคือพื้นที่ที่คุณต้องไปอยู่อย่างน้อยสองปี อย่าเลือกเขตไกลบ้านเพียงเพราะตัวเลขสวย ถ้าคุณไม่พร้อมย้ายไปจริง เพราะการสละสิทธิ์เมื่อถูกเรียกรายงานตัวทำให้ชื่อหลุดจากบัญชีทันที ส่วนเขตที่มีทั้งบ้านและอัตราว่างของตำแหน่งที่คุณเล็ง คือคำตอบที่ดีที่สุด

เมื่อเทียบขนาดของแต่ละเขตจากบัญชีแนบท้าย ประเภททั่วไปกับวิชาการรวมกัน เขตที่ใหญ่ที่สุดคือภาคกลาง เขต 2 ภาคใต้ เขต 1 ภาคกลาง เขต 1 และภาคเหนือ เขต 2 ซึ่งแต่ละเขตเปิดราว 900 ถึง 1,150 อัตรา ส่วนสามเขตของภาคตะวันออกเฉียงเหนือเปิดเขตละราว 340 ถึง 470 อัตราเท่านั้น ทั้งที่เป็นภาคที่มีประชากรมาก เราไม่มีสถิติผู้สมัครรายเขตที่ทางการเผยแพร่ จึงบอกไม่ได้ว่าเขตไหนแข่งหนักกว่ากันเป็นตัวเลข แต่คนอีสานที่จะสมัครในบ้านตัวเองควรเผื่อใจไว้ว่าจำนวนที่นั่งน้อยกว่าภาคอื่นชัดเจน

สิ่งที่สำคัญกว่าขนาดเขตคืออัตราของตำแหน่งที่คุณเล็งในเขตนั้น เพราะบางตำแหน่งไม่ได้เปิดทุกเขต เช่น นักวิเคราะห์นโยบายและแผนไม่มีอัตราในภาคใต้ เขต 2 และนักจัดการงานทั่วไปเปิดเพียงภาคเหนือ เขต 1 และ 2 ภาคกลาง เขต 1 กับภาคใต้ เขต 1 ขณะที่นายช่างโยธามีตั้งแต่ราว 56 อัตราในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เขต 2 ไปจนถึงราว 180 อัตราในภาคกลาง เขต 2 และภาคใต้ เขต 1 ก่อนกดสมัครจึงต้องเปิดบัญชีแนบท้ายของเขตที่คิดไว้ทุกเขตมาดูตำแหน่งของตัวเองก่อน อย่าดูแค่ยอดรวมของเขต

ภาค ข ของตำแหน่งยอดนิยมออกอะไร ดูจากเนื้องานของตำแหน่ง

ภาค ข คือภาคความรู้ความสามารถที่ใช้เฉพาะสำหรับตำแหน่ง เต็ม 100 คะแนน และเป็นครึ่งหนึ่งของคะแนนที่ใช้เรียงลำดับที่ในบัญชีร่วมกับภาค ค หลักสูตรภาค ข ของแต่ละตำแหน่งกำหนดไว้ในหลักเกณฑ์และวิธีการสอบที่ประกาศพร้อมการรับสมัคร ซึ่งผูกกับหน้าที่ความรับผิดชอบของตำแหน่งตามมาตรฐานกำหนดตำแหน่ง รายละเอียดปลีกย่อยปรับได้ทุกรอบ สิ่งที่เราสรุปด้านล่างจึงเป็นกรอบเนื้อหาตามเนื้องาน ไม่ใช่รายการหัวข้อทางการ ก่อนลงมืออ่านให้เปิดหลักสูตรภาค ข ในประกาศรอบที่จะสมัครมาเทียบทุกครั้ง

สายการเงินการคลังของ อปท. ทั้งเจ้าพนักงานและนักวิชาการ ไม่ว่าจะเป็นการเงินและบัญชี จัดเก็บรายได้ พัสดุ หรือตรวจสอบภายใน มีแกนร่วมคือระบบงานคลังของท้องถิ่น ได้แก่ ระเบียบว่าด้วยการรับเงิน เบิกจ่ายเงิน ฝากเงิน เก็บรักษาเงิน และตรวจเงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น การจัดทำงบประมาณ และการบัญชีภาครัฐ แล้วแยกลึกตามงาน สายพัสดุเน้นกฎหมายจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ สายจัดเก็บรายได้เน้นกฎหมายภาษีท้องถิ่น เช่น ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างและภาษีป้าย ส่วนตรวจสอบภายในเน้นมาตรฐานและกระบวนการตรวจสอบภายในของหน่วยงานรัฐ และการควบคุมภายใน

สายช่างอย่างนายช่างโยธาและวิศวกรโยธาออกเนื้อหาเชิงเทคนิคของงาน เช่น การอ่านแบบ การสำรวจ วัสดุก่อสร้าง การประมาณราคา และการควบคุมงานก่อสร้าง ควบคู่กับกฎหมายที่ช่างของ อปท. ต้องใช้จริงอย่างกฎหมายควบคุมอาคาร นิติกรเน้นตัวบทกฎหมายปกครองและกฎหมายที่ อปท. ใช้บังคับ ส่วนเจ้าพนักงานธุรการเน้นงานสารบรรณ การใช้คอมพิวเตอร์สำนักงาน และความรู้เรื่องการบริหารงานทั่วไปของท้องถิ่น ข้อสังเกตคือตำแหน่งที่คุณเรียนตรงมาจะได้เปรียบในภาค ข อย่างชัดเจน เพราะเนื้อหาเกือบทั้งหมดคือสิ่งที่เคยเรียนหรือทำงานมาแล้ว

กับดักที่คนเลือกตำแหน่งพลาดบ่อย

กับดักแรกคือเลือกตามกระแส ตำแหน่งที่คนพูดถึงเยอะในกลุ่มเตรียมสอบมักเป็นตำแหน่งที่เปิดกว้างเรื่องวุฒิ ซึ่งแปลว่าคนสมัครเยอะตามไปด้วย ขณะที่อัตราอาจน้อยจนน่าตกใจ อย่างเจ้าพนักงานธุรการที่เปิดรวมราวร้อยอัตรา หรือนักจัดการงานทั่วไปที่เปิดเพียง 16 อัตรา ถ้าคุณมีวุฒิตรงกับตำแหน่งสายการเงินหรือสายช่างที่เปิดหลายร้อยอัตรา การไปแย่งประตูแคบคือการทิ้งข้อได้เปรียบของตัวเอง

กับดักที่สองคือเลือกตำแหน่งวิชาการเพราะเงินเดือนตั้งต้นสูงกว่า ป.ตรีเริ่มที่ 16,600 บาท ปวส. เริ่มที่ 12,730 บาท ตามตัวเลขในบัญชีแนบท้าย ส่วนต่างนี้มีจริง แต่ต้องชั่งกับโอกาสสอบติดที่ต่างกันราวสี่เท่าโดยเฉลี่ยระหว่างสองประเภท คนที่ถือทั้งปริญญาตรีและ ปวส. สายเดียวกันควรอ่านบัญชีให้ละเอียดว่าตำแหน่งระดับ ปวส. รับวุฒิที่สูงกว่าหรือไม่ แล้วคิดให้ครบทั้งโอกาสติดและเส้นทางเติบโตหลังบรรจุ รายละเอียดเงินเดือนและการเลื่อนระดับอยู่ในหน้าเงินเดือนข้าราชการท้องถิ่น

กับดักที่สามคือเช็ควุฒิแค่ชื่อปริญญา ไม่ได้เช็คเงื่อนไขท้ายบรรทัด ตัวอย่างที่เจอบ่อยคือเจ้าพนักงานธุรการที่ต้องมีวิชาคอมพิวเตอร์ 6 หน่วยกิตหรือใบอบรม 12 ชั่วโมง เจ้าพนักงานการเงินและบัญชีที่สายบริหารธุรกิจและการจัดการทั่วไปต้องมีหน่วยกิตวิชาบัญชีตามที่กำหนด และตำแหน่งวิศวกร สถาปนิก หรือพยาบาลที่ต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพที่ยังไม่หมดอายุในวันปิดรับสมัคร พลาดเงื่อนไขเดียวคือขาดคุณสมบัติตั้งแต่ต้น แม้จะสอบได้ที่หนึ่งก็ตาม

กับดักที่สี่คือเลือกเขตจากยอดรวมโดยไม่ดูตำแหน่งของตัวเอง และกับดักสุดท้ายคือเลือกเขตที่ไม่พร้อมไปอยู่ เมื่อถูกเรียกรายงานตัวแล้วสละสิทธิ์ ชื่อจะถูกยกเลิกจากบัญชีทันทีตามข้อ 12 และถ้ารับบรรจุไปแล้วก็ต้องอยู่อย่างน้อย 2 ปีก่อนขอโอน ทั้งหมดนี้แก้ด้วยวิธีเดียว คือเปิดบัญชีแนบท้ายของเขตที่คิดไว้ อ่านช่องคุณวุฒิและช่องอัตราว่างของตำแหน่งตัวเองด้วยตา ก่อนกดยืนยันใบสมัครที่แก้ไม่ได้

เลือกตำแหน่งได้แล้ว ภาค ก ท้องถิ่นคือด่านที่ทุกตำแหน่งต้องผ่านเหมือนกัน

ไม่ว่าคุณจะเลือกนายช่างโยธา นักวิชาการตรวจสอบภายใน หรือเจ้าพนักงานธุรการ ทุกคนต้องผ่านภาค ก ชุดเดียวกันก่อน ภาค ก ของท้องถิ่นไม่ได้ถูกนำมาบวกในลำดับที่ แต่ถ้าไม่ผ่าน คะแนนภาค ข ที่อ่านมาอย่างหนักจะไม่ถูกนับเลย และจุดที่ทำให้ภาค ก ของท้องถิ่นต่างจากสนาม ก.พ. คือวิชากฎหมายท้องถิ่น ตั้งแต่พระราชบัญญัติเทศบาล พระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พระราชบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัด ไปจนถึงกฎหมายกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจ ซึ่งคนสาย ก.พ. ไม่เคยอ่านมาก่อน

สนามนี้ไม่ได้เปิดทุกปี รอบล่าสุดที่เปิดรับบุคคลทั่วไปคือ พ.ศ. 2568 และ ณ ปลายเดือนกันยายน 2569 รอบถัดไปยังไม่มีประกาศกำหนดวัน ข่าวดีคือหนังสือรับรองผลการสอบผ่านภาค ก ที่ออกโดยสำนักงาน ก.จ. ก.ท. และ ก.อบต. ใช้ในการสอบแข่งขันของ กสถ. ได้ตลอดไป เว้นแต่คณะกรรมการกลางจะกำหนดเป็นอย่างอื่น เวลาที่ลงกับภาค ก ตอนนี้จึงไม่สูญเปล่า และเมื่อประกาศรอบใหม่ออก คุณจะมีเวลาเหลือไปทุ่มกับภาค ข ของตำแหน่งที่เลือกไว้แล้ว

ที่ snamsob.com เรามีคลังข้อสอบสนามท้องถิ่นแยกตามวิชาและหัวข้อย่อย รวมถึงวิชากฎหมายท้องถิ่นที่ผูกเลขมาตราทุกข้อพร้อมเฉลยอธิบาย และมีชุด mock จับเวลาที่จำลองโครงสร้างภาค ก ทั้งสี่วิชา ทำเสร็จระบบจะชี้ว่าหัวข้อไหนดึงคะแนนคุณลงมากที่สุด เพื่อกลับไปฝึกซ่อมเฉพาะจุดก่อนทำชุดใหม่ ลองฝึกฟรีได้ทันทีโดยไม่ต้องจ่าย ระหว่างนั้นเปิดหน้าคุณสมบัติสอบท้องถิ่นไว้ข้าง ๆ เพื่อเช็ควุฒิกับเขตให้ครบ แล้วคุณจะเหลือแค่ตัดสินใจว่าจะลงตำแหน่งไหน